dinsdag 2 augustus 2016

Blauwe maandag. Eerste Indigo-verfbad.

Oké, m'n allereerste poging met Indigo-verven is achter de rug. Ik had er bij voorbaat al veel over gelezen en geen enkel ander verfbadverhaal verwarde me meer dan deze. Het is het buitenbeentje in de rij van Natuurlijk Verven in de manier waarop je een verfbad klaarmaakt en hoe de kleur zich aan de wol hecht, en er zijn veel verschillende manieren/recepten waarop je het kunt doen. De meeste informatie had ik over het verven met vers plantmateriaal, maar aangezien mijn eigen Japanse Indigoplantjes nog maar zo groot zijn:

vanwege het late zaaien natuurlijk, maar vast ook door het weinig groeizame weer van juni, haal ik mijn heil voor nu nog bij de gekochte Indigopoeders.
Voor het recept daarvan ging ik dit keer uit van de informatie op site van the dutch cottage. Daar stond het volgende:

Indigo

NIET VOORBEITSEN. HIER HEEFT MEN ALTIJD HYDROSULFIET VOOR NODIG !

Verfbad op 55 graden brengen. NIET HOGER !
Jeansblauw, 2% indigo, . 7% hydrosulfietpoeder (niet oplossen) toevoegen. Indigo in vijzeltje zo fijn mogelijk maken. Voeg een klein scheutje spiritus toe in het vijzeltje aan de indigo. Scheutje ammonia en het indigopapje toevoegen aan verfbad. PAN SLUITEN EN DICHT LATEN ! Laat het “brouwsel” 45 minuten rijpen. Voeg de wol toe en SLUIT DE PAN gelijk. Laat zo 15 min staan. Trek een paar huishoudhandschoenen! aan en haal de strengen 1 voor 1 uit de pan en knijpt gelijkmatig uit.(Pak de streng in de linkerhand en laat de rechterhand langs de streng glijden).  Leg of hang de strengen op. Je ziet ze gelijk blauw worden door de lucht. Je kan daarna weer strengen in het restbad doen, deze worden dan lichter van kleur. Na ca. 20 minuten kan men als men de strengen donkerder wil hebben weer terug in de pan doen en dit proces herhalen. Voeg ook eens een streng geverfd met cochenille of wouw toe aan het (rest)bad.
Indigo is ook heel goed om katoen mee te verven, zonder voorbeits.
Dit is het recept van Iet van de Vrande.

Dus daar ging ik maar mee aan de slag, het moet er toch ooit van komen nietwaar?

Een paar strengen wol had ik al een paar uur in water te week liggen. Dan gaat de verfopname namelijk beter. En verder maakte ik het recept, het indigopapje, zoals de site beschreef en sloot de warme pan voor 45 minuten terwijl het lekker ingepakt op het fornuis stond (zonder vuur eronder!!)

Een oude wollen sjaal was perfect om de pan op temperatuur te houden, en zo maakt 't het wel duidelijk dat je er verder dus ook geen vuur bij moet hebben, toch? Als de temperatuur boven de 60 graden komt is het verfbad trouwens geruïneerd. Afzuiging aan is trouwens ook een goed idee. O, en jongens... Keukenhandschoenen!!

Na die drie kwartier zag het verfbad eruit zoals het er volgens mij precies uit moest zien, met een koperachtig filterlaagje aan de oppervlakte. Looking good!!

Nou, daar gaan we dan. Goed op de klok kijken en een klein schietgebedje. Spannend toch wel.

Onder het filterlaagje lijkt de kleur helemaal niet blauw maar dat is schijnbaar normaal. Het naar blauw verkleuren gebeurt pas als het later aan de lucht wordt blootgesteld en het kan gaan oxideren.

En dat grote moment kwam bij mij 20 minuten later, inmiddels de pan mee naar buiten genomen in de buurt van de waslijn.

Het verkleuren gaat zo snel, echt in een kwestie van seconden. Van een heel lichtgroen....

 ....gaat het over zeegroen en turquoise naar steeds (spijkerbroek)blauwer.  Het is echt magisch om te zien. en ondertussen maakte m'n hart een klein sprongetje dat het daadwerkelijk aan het lukken was!

Er gingen daarna weer strengen in het verfbad voor een tweede ronde. De kleur daarvan wordt lichter want het verfbad raakt al een beetje meer uitgeput. Je ziet trouwens dat de kleur wel een béétje vlekkerig is met hier en daar lichtere stukjes. Geen ramp, het maakt voor mij de kleuring levendiger en natuurlijker.

En tot slot nog een derde ronde voor de over-verving van de geel geverfde strengen uit de "Solar Dye" van juni. (Geverfd met boerenwormkruid/calendula.) De foto laat de kleur niet helemaal realistisch zien, in het echt is het véél groener. De reden waarom ik die in het zwakste bad heb gedaan is omdat anders het blauw veel te sterk is en het geel helemaal zou gaan overheersen. Dan krijg je nooit groen.

Wat beter kan, tips voor de volgende keer:

In principe is het allemaal goed gegaan. De wol is blauw, én groen..precies zoals ik had gehoopt. Maar toch zijn er een paar dingen die ik de volgende keer beter moet doen. Ik kwam erachter toen ik voldaan op de bank op m'n tablet weer verder ging zoeken naar Indigo-verven op buitenlanse sites. Daar waren een paar zaken die ik eigenlijk wel wist omdat ik ze maanden terug al eens gelezen had, maar in de consternatie weer vergeten was. En een paar belangrijke nieuwtjes!

tip 1: Meer een algemene tip: Koop een pH-meter of pH-stripjes. op de Nederlandse sites lees ik daar nooit iets over maar als je kleuren wil reproduceren is het belangrijk om naast het percentage en de temperatuur óók de pH te weten. Verfbaden geven hele andere kleuren bij andere zuurgraden, En naar ik begrijp is een elektrische pH-meter superrrrrhandig. Kosten rond de €20,- (mooi dat ik binnenkort jarig ben!)

tip 2: Voor de licht -en wasvastheid van Indigo is het beter om niet één verfronde van bijvoorbeeld 15 minuten te doen maar 3 rondes van 5 minuten. Tussendoor laat je de wol net zo lang oxideren als dat het in het verfbad heeft gezeten. Dus 5 minuten verfbad = 5 minuten oxideren etc. Doordat de kleur zich zo in laagjes kan opbouwen wordt de kleur vaster en gelijkmatiger. Dit geldt alleen voor Indigobaden, alle andere kleuren kun je wel in één keer doen.

Tip 3: Laat de geverfde strengen na het laatste verfbad een aantal uur (of een nacht) aan de waslijn oxideren voordat je het pas gaat uitwassen. Dat komt ook de vastheid van de kleur ten goede. Wol moet je bij het uitspoelen ook altijd neutraliseren in een azijnbadje.

Tip 4: Omwille van het milieu. Put je verfbad helemáál uit. Desnoods kun je er op het laatst geen wol maar doekjes katoen inleggen (die hoeven ook niet voorgebeitst te worden.) om de laatste verfresten op te nemen. Laat het verfbad vervolgens een nacht oxideren om de laatste restjes hydrosulfiet te neutraliseren en zorg dat je de pH weer op 7 brengt (met bijv. azijn) voordat je het veilig door de gootsteen kunt spoelen. ook hier is zo'n pH-meter superhandig!

Nou.. dat was het wel zo'n beetje. Een paar van deze blauwe wol ga ik in strengetjes verdelen voor een over-verving met cochenille voor paars. En met wouw voor groen. Stay tuned!

Geen opmerkingen:

Een reactie posten