zaterdag 12 december 2015

Mijn eerste lopapeysa, deel 1


De eerste keer dat ik over het breien van m'n eerste lopapeysa schreef was hier, begin oktober. Na een aantal sokken was ik wel toe aan een ietwat groter en omvangrijker project. Dus na wat onderzoek en het kopen van de wol begon ik vol goede moed. Vandaag schrijf ik alvast het eerste deel van dat avontuur. Om voor mezelf op een rijtje te zetten wat er allemaal voorbij gekomen is.

De wol en het patroon:

Een echte lopapeysa brei je met echte wol. En een goed merk daarvoor is Lopi-wol. Het wordt in sommige breiwinkels verkocht en is op internet ook niet moeilijk te vinden. Lopi-wol is verkrijgbaar in verschillende diktes. Ik koos voor Létt-Lopi. Kleuren en hoeveelheden als volgt:
1420 Murky: 7 bollen
9417 Dark wine: 2 bollen
0086 Light beige heather: 1 bol
9431 Brick heather: 1 bol
9427 Rust heather: 1 bol
1419 Barley 1 bol

Het patroon is afgeleid van het gratis brei-patroon Aftur én van een bestaand vest uit m'n kast wat lekker zit. Het fijne van een bestaand patroon is dat het je wat houvast geeft, maar daar kun je best hier en daar van afwijken. Zo wilde ik een vest ipv een trui, en ook wat langere slankere mouwen met meer kleurpatronen en bovenaan een langere kraag. 

De mouwen:

Ik begon met de mouwen, van onder naar boven gebreid op een rondbreinaad van 80 cm, 4 dik. Ik koos ervoor om ze met twee tegelijk te breien, net zoals ik met m'n sokken doe. Het voordeel is dat de kleurpatronen zo makkelijker gelijk lopen, evenals de rijen waarop je meerdert, want mouwen lopen van smaller naar breder. Het opzetten van de steken op de naalden gaat dan overigens hetzelfde als bij sokken die je vanaf de boord oplaag breit (ipv van de teen omhoog zoals ik normaal doe.)
Het was wel wennen hoor, die Lopi-wol. Het is geen gladde wol zoals bij sokkenwol, maar het kleeft en haakt aan je vingers. Vooral als je een ruwe huid hebt. En het is makkelijker om te splijten, zodat je moet opletten dat de steken goed ingestoken worden. Maar als je er eenmaal aan gewend bent dan breit het heel fijn.
Bij m'n mouwen kwamen al gauw de fair isle patronen met meerdere kleuren. Voor mezelf de tip om dat de volgende keer iets losser te breien. Ik wilde de mouwen graag smal, dus het is geen probleem hier, maar het is wel goed om in m'n hoofd te houden dat fair isle al gauw de neiging heeft om strakker te worden.
De mouwen brei je van de polsboord tot aan het okselpunt. Ik hield daarvoor m'n bestaande vest als leidraad. Maar dan iets langer en smaller. 

Eenmaal de juiste lengte zet je de steken over op een draadje. Hier staat alles op een beigekleurig draadje, dezelfde kleur als de mouw zelf. Op het rode draadje staan een aantal steken vlak voor en na de start van een ronde (de onderkant van de mouw waar ook de meerderingen plaats hebben gevonden) Het is het okselgat, bij wijze van spreken. Die wordt pas helemaal op het eind dichtgenaaid als de trui af is. Wordt zodadelijk wel duidelijk. Knip de werkdraad van de mouw zelf wat langer af (degene die ik op de foto tussen m'n vingers hou) die heb je later nog nodig voor het afhechten.

Het lijf:

Met de mouwen gedaan en van de pennen, werd het tijd voor het lijf. Ook die wordt van de onderkant af naar boven gebreid. Dus je begint bij de boord. En net als bij de mouwen op een rondbreinaald van 80 cm, 4 dik.

Bij het opzetten van de steken plaats ik om de 10 steken een marker. Dan hoef ik niet steeds zo te tellen tussendoor. Ik gebruikte hier trouwens de Old Norwegian cast on voor Klik hier voor een YouTube-filmpje want dat is een erg slijtvaste steek. Op het moment dat je de eerste steek in de rondte gaat breien moet je erg opletten dat je steken op de draad niet gedraaid zijn, daar zijn die markers ook handig voor, ze zorgen voor wat gewicht of richting zodat je snel kan zien of er toch niet ergens een twist zit.

Eenmaal een eindje op weg haal ik al die markers weer weg trouwens, dan hebben ze hun functie gehad. Hier heb ik alleen twee rode elastiekjes op de naald waar de knipbies (voor de rits) later komt, en dus alleen een baan tricotsteek is. En een blauw elastiekje halverwege de achterkant. Dat laatste is niet echt nodig maar ik vindt het fijn breien als ik weet waar ik ongeveer ben op een ronde. 
Deze boord heeft trouwens het averechts continentaal breien er helemaal ingekregen. Vond het zo leuk om zo makkelijk 2 rechts 2 averechts af te wisselen. Was gewoon jammer toen de boord hoog genoeg was!

Op het moment dat er in het lijf de meerderingen komen zijn er nóg twee elastiekjes bijgekomen. Roze. Die geven de zijkant aan zodat ik wist waar de extra steken kwamen met links en rechts leunende meerderingen (Oftewel M1L en M1R = make one left, make one right.)
De groene marker die je ook op de foto ziet is om te kijken hoeveel rijen ik op een dag brei, dan zie je beter hoe je opschiet.

Hoe je M1R en M1L breit kun je bijvoorbeeld hier zien op een YouTube filmpje. Ik deed het steeds voor de laatste en na de eerste steek van het roze elastiekje.

Als je uiteindelijk de juiste lengte hebt van het lijf (dus van boord tot aan oksel) dan zet je ook hier bij beide helften, dus voor en na het roze elastiekje, een aantal steken op een apart draadje. Hetzelfde aantal als je ook bij de mouwen hebt gedaan.

En afgezien van die aparte steken brei je mouwen en lijf aan elkaar. Je breit dus bijvoorbeeld van middenvoorpand van het lijf naar de rechtermouw toe. Je stopt als je bij de aparte steken komt (hier op het rode draadje). Vanaf dat punt brei je de eerste steek naast het rode draadje van de mouw, en vervolgens de rest van de steken van de mouw totdat je weer bij het rode draadje komt. Vanaf dat punt brei je weer de steken van het lijf (de eerste steek naast het rode draadje van het lijf)


Het schouderstuk (Yoke):

Misschien laat bovenstaande foto het duidelijker zien, maar feitelijk brei je de mouwen aan het lijf vast en heb je in de oksel hetzelfde aantal steken op rode draadjes staan, maar dus nog als gat.
Hier zie je trouwens ook dat ik al met de kleurpatronen van het schouderstuk ben begonnen. Vandaar de groene elastiekjes die erbij zijn gekomen. Die geven een aantal steken aan die passen bij de repeterende kleurpatronen. Door die op te delen kan je sneller zien of je een foutje maakt. En dat gebeurde af en toe nog wel. Het is hier voornamelijk tellen en je hoofd erbij houden. En dus iets losser breien vanwege de fair isle patronen!! De kleuren wisselen hier steeds in het midden van de knipbies.

En soms ook wat welverdiende rust. Het gewicht van je trui is nu ook behoorlijk, je hebt een hele lap op je schoot hangen. Maar het einde komt in zicht. Veel minderingen ook, dus de rondes worden steeds kleiner, en zo ook de rondbreinaald. Op het eind had ik er een van 50 cm.

De afwerking:

Draadje inweven voornamelijk. Dat hoeft niet zo uitgebreid zoals bij gladdere wol trouwens, omdat de wol al zo goed aan zichzelf blijft haken. En alle gekleurde draadjes die uit de knipbies hangen hoeven helemaal niet ingeweven te worden. Maar wat wel moet gebeuren is het dichtmaken van de okselgaten. Dat doe je met de kitchener stitch. 

Daarvoor neem je de steken van beide rode draadjes op met een breinaald. Op bovenstaande foto is de kant met het roze elastiekje de kant van het lijf, en de onderste de mouw. Bij de mouw hangt nog een afgeknipte werkdraad halverwege de steken. Om die aan de voorkant van de steken te krijgen haal je de steken aan de rechterkant daarvan uit. 
De rode draadjes mogen ook weg, die hebben hun dienst gedaan. 
Hoe je de kitchener stich doet kun je hier zien op een YouTube filmpje

Wassen en drogen:

Nog voor de knipbies open word geknipt en de rits erin gaan wordt de trui eerst gewassen. Dat doe je met de hand en een beetje voorzichtig. En vooral niet te heet. Niet wringen, niet de trui steeds nat omhoog halen, maar zachtjes knijpen en voorzichtig bewegen. Klein beetje wolwasmiddel voor het schoonmaken en daarna goed spoelen met lauw water. Evenueel nog laten naweken in wat eucalan en die niet verder uitspoelen.
De trui voorzichtig uitknijpen (niet wringen) en op een dikke handdoek plat laten drogen.

Als de wol zo nattig op een platte handdoek ligt kun je de trui eventueel nog wat vormen. Bijvoorbeeld door het achterpand voorzichtig een klein beetje uit te trekken zodat het net wat langer wordt dan het voorpand. Of door wat schoudervorm in de yoke te vormen. In mijn geval rekte ik ook de mouwen bij de fair isle patronen een klein beetje op. Als wol nat is, is het elastisch. Eenmaal droog gaat het niet meer.
Inmiddels was het hier eind oktober. Ik had de trui in minder dan 3 weken afgekregen.

Of nou...af? De rits moet nog. En daar bleef het een beetje steken. Werk werd intussen steeds drukker en m'n hoofd stond niet naar ritsen. Bovendien was ik in de tussentijd ook aan de lopapeysa voor m'n man begonnen, want die wilde ik voor de Kerst afhebben.

En kijk eens hoe ontzettend ver ik daar inmiddels al mee ben!!! Alleen nog een klein stukje boord boven. En de oksels nog. Maar dan is het wassen, drogen en ben ik op precies hetzelfde punt als bij m'n eigen lopapeysa...de rits. Die ga ik dus mooi tegelijk doen in deel 2. Even geduld nog.

6 opmerkingen:

  1. Wat een mooie truien/vesten heb je gebreid!! Als ik het goed heb onthouden zijn dit zo'n beetje je eerste kledingstukken na al de sokken die je al breide. Knap hoor, petje af!!
    Als je het wilt, kun je gebruik maken van een paar tips. Zoals: het strakker worden van een Fair-isle deel dan het effen deel kun je iets verminderen door daar een halve maat dikkere naald voor te nemen. En ik neem altijd een fel gekleurde katoenen draad om de steken even op te bewaren: dat neemt gemakkelijker weer op.
    Ik ben net bezig met de mouwen van mijn fair-isle vest en heb in mijn blog de snelle manier van draden wegwerken laten zien. Hier staat dat: http://nellekemaaktvanalles.blogspot.nl/2015/12/en-weer-een-update-anatolia-6.html.
    Ik hoop dat je het niet te bemoeiallerig vind, maar tot nu toe ben ik zelf, net als andere breisters, altijd erg blij met tips :-).
    Groetjes, Nelleke

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Helemaal niet te bemoeiallerig Nelleke, fijn juist. Had al op je blog gelezen dat je voor fair isle soms ook binnenstebuiten breit. Hoe bevalt dat? Lijkt me zo moeilijk met het checken van de kleursteken tijdens het breien. Het losser breien gaat inmiddels redelijk goed trouwens. Die mouwen vd eerste trui waren een goede leerschool! Draadjes wegwerken vind ik best leuk werk, in tegenstelling tot veel mensen. Door de knipbies hoeft het grootste gedeelte al niet. Dat scheelt. En draden van dezelfde kleur 'vilt' ik bij het breien al samen. Maar ik zal de volgende keer eens proberen om afwisselende kleuren meteen mee te weven. Kun je dan de steek eventueel nog redelijk makkelijk aantrekken mocht die bij de volgende ronde weer wat losser worden bij insteken? Of gebeurt dat losser worden dan niet? Dank je voor de tips en complimenten! Ben zelf ook wel trots, zo twee truien achter elkaar opeens.

      Verwijderen
    2. Hahaha, ik moest graven in mijn prullenbak om jouw blogpost terug te vinden, maar het is gelukt :-).
      Het binnenste buiten breien, breit inderdaad ietsje minder prettig. Maar de steken zie je nog steeds goed; je breit namelijk nog steeds de fair-isle motieven alleen heb je de hele mouw binnenste buiten gekeerd. Je breit dus aan de binnenkant en de draden lopen langs de buitenkant. Ik merk niet gek veel verschil tussen gewoon en deze methode, dus bij de 2e mouw heb ik het niet meer gedaan.
      Bij het mee weven van de nieuwe draad heb ik nooit iets gemerkt van lossere steken. Verder kun je ze ook nog gemakkelijk even aantrekken.
      Leuk ervaringen uit te wisselen :-). Zo breien we beiden vrolijk verder!
      Oh ja, over dat knippen: dat is bijna het leukste moment van het breien van een vest of sjaal!! Ik ben er helemaal gek op. Dat ga jij straks ook heeeel leuk vinden :-).

      Verwijderen
    3. Haha..dat zou zomaar kunnen. Toch, voor de eerste keer is het nog even spannend.

      Verwijderen
  2. Dat heb je snel gedaan om deze twee te breien! Denk dat er nog een derde komt voor poes? Die vindt de trui ook heerlijk zo te zien-lol.
    Dat doorknippen van de bies houdt mij nog tegen om dit te breien.Heb al verschillende mooie patronen opgeslagen op mijn pinternet en garen ligt er ook maar nu het maken nog.
    bedankt voor je tips voor de hoge wreef de vorige keer.
    Succes en kijk nu al uit naar t volgende deel.
    groetjes,Truus uit Drenthe

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hallo Truus. Ik denk ook wel dat het een spannend moment wordt om de schaar erin te zetten. Doe ik op een kalme ochtend in de kerstvakantie, adem inhouden en dan dapper doorzetten. Het is waarschijnlijk meer het idee dan dat het echt eng is.
      Truitje voor de poes gaat er niet komen, haha, maar wél voor m'n twee hondjes binnenkort. Die zijn net getrimt, och arme. En gelukkig veel minder werk dan een mannentrui!!

      Verwijderen